Przed wybuchem I wojny światowej

Mundur Sokola

Mundur polowy Sokoła

Zbiory SWAP, Nowy Jork

mundur "Sokoła"

Mundur Sokoła

Zbiory SWAP, Nowy Jork

W 1908 roku zwolnił się z armii, swoją decyzję uzasadnia :

 “ Osiągnąwszy stopień kapitana, nie mogę się niczego więcej w artylerii austriackiej nauczyć. Opuszczam ją, by w inny sposób służyć krajowi, aż do chwili, w której Ojczyzna mnie będzie potrzebowała”.

Przechodzi na emeryture w wieku 37 lat. Rozpoczyna działalność na polu społeczno-politycznym  i wojskowym. W zacofanej Galicji powstawały Towarzystwa Kółek Rolniczych , Towarzystwa Gospodarcze, których celem było dokształcanie ludności wiejskiej. Haller zostaje inspektorem Towarzystwa Kólek Rolniczych we Lwowie. Organizował kursy mleczarskie, rolnicze i hodowlane w  wielu regionach. Publikuje artykuły, w których zachęca do podnoszenia poziomu kultury rolnej oraz  nowinki rolnicze z innych krajów. Wspólnie z duchowieństwem propagował wśród chłopów galicyjskich abstynencję. Jednocześnie był zaangażowany w działalność Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". Organizacja ta zajmowała się wychowaniem fizycznym i sportem. Mottem jej było hasło:

      "W zdrowym ciele zdrowy duch".

Jej celem było nie tylko rozwijanie sprawności fizycznaj oraz świadomości narodowej ale także postaw obywatelskich. Haller zajmował się między innymi militaryzacją oraz zakładaniem nowych drużyn i organizowaniem tajnych kursów żołnierskich dla młodzieży polskiej. W 1914 roku na terenie Galicji było już 150 drużyn Sokolich, liczących około 7 tysięcy członków. Ich strój składał się z munduru kroju wojskowego i czapki-krakuski z piórem, spodni o zwężonych nogawkach wpuszczonych w wysoko sznurowane buty oraz peleryny noszonej na lewym ramieniu. " Sokół" to nie jedyna  polska organizacja militarna w Galicji. Powstają również Zwiazki Strzeleckie założone przez Józefa Piłsudskiego. We Lwowie w 1913 roku dochodzi do spotkania  dowódców tych organizacji. Obaj byli zgodni, że muszą wykorzystać wrogie nastawienie zaborców i dążyć do rozwoju sił zbrojnych aby móc walczyć o wolną ojczyznę. Piłsudski za najważniejsze zadanie uznał wywołanie powstania w Królestwie Polskim. Haller pragnął:

“... przygotować dla Polski dobrze wyćwiczone kadry przyszłej armii narodowej, z którymi będą musiały się liczć nawet państwa centralne."

   Z Sokołem zwiazany byl również ruch skautowy. Haller próbował spolszczyć tę organizacje i przekształcić  ją w harcerstwo przez wprowadzanie polskich oznaczen i terminów. Członkowie tego związku witali się zawołaniem „Czołem!” oraz „Czuwaj!”, które zachowały sie do chwili obecnej. Duży wkład wniósł w stworzenie krzyża harcerskiego. Zaproponował  połączenie  wzoru krzyża maltańskiego z Orderem  Virtuti Militari.

 

Przed wybuchem I wojny światowej